Stuwdam van Samlesbury

van totaal € 7.000 (0%)

Informatie over de stuwdam van Samlesbury

De Ribble in Samlesbury is een van de belangrijkste rivieren voor zalm in Engeland. Maar ook voor veel andere vissoorten, zoals de paling en lamprei, is de rivier van groot belang. Zoals bijna alle rivieren is de Ribble sterk beïnvloed door menselijk handelen. De stuwdam van Samlesbury is in de jaren ‘70 gebouwd als een meetstation om de rivierhoogte en stroming te registreren en werd in 2010 overbodig.

Deze stuwdam heeft een grote impact op het natuurlijk verloop van de rivier en vormt de eerste barrière voor migratie in het stroomgebied van de Ribble. De bewegingsvrijheid van vis, zowel lokaal als stroomafwaarts, wordt hierdoor sterk beperkt.

Als onderdeel van het 'Ribble Life for Water'-project zorgt de verwijdering van de stuwdam van Samlesbury ervoor dat:

  • de verbinding tussen leefomgevingen wordt verbeterd. De drie voornaamste stroomopwaartse rivieren (de Ribble, Hodder en Calder) zijn hierdoor beter te bereiken;
  • vastzittende sedimenten weer in beweging komen en de processen in de rivier weer een natuurlijk verloop krijgen;
  • paaigronden en foerageergebieden van alle soorten verbeteren;
  • de populaties van vissen kunnen groeien zonder dat ze belemmerd worden door de opsplitsing van hun natuurlijke leefomgeving.

Wereld Natuur Fonds Zeist

info@wwf.nl

Adam Wheeler, wetenschapper bij Ribble Rivers Trust.

 Nadat Adam zich eerder vrijwillig als onderzoeksassistent had aangemeld, sloot hij zich in 2017 aan bij de Ribble River Trust als wetenschapper op het gebied van stroomgebieden. Zijn voornaamste taken zijn het opzetten van het jaarlijkse programma voor elektrovisserij, verslag uitbrengen over de gezondheid van stroomgebieden en informatie geven om leefomgevingen te verbeteren. Als projectmedewerker voor de verwijdering van de stuwdam van Samlesbury, kijkt hij ernaar uit om de rivier terug te laten keren naar een meer natuurlijke staat, de migratie van vis zowel lokaal als stroomafwaarts te bevorderen en het natuurlijke processen in de rivier te herstellen.

 

Bart Geenen, zoetwaterexpert bij WWF

Sinds Bart afstudeerde in Wageningen op het vakgebied waterbeheer heeft hij zich bezig gehouden met beter beheer van rivieren. In 1998 vertrok Bart naar Vietnam voor onderzoek van de Mekong rivier. De laatste 10 jaar werkte Bart voor WWF vooral in Afrika en Latijns America aan de bescherming van prachtige natuurlijke rivieren zoals de Zambezi en de Amazone. In die landen zijn rivieren de levensaders voor mens en dier. In Europa zijn we dat een beetje vergeten, maar we kunnen hier rivieren herstellen en daarmee natuur weer de ruimte geven. Daarom probeert Bart met andere rivier-experts in Europa het verwijderen van dammen in Europa op de kaart te zetten sinds 2015.

Waarom moeten dammen verwijderd worden?
Door heel Europa liggen duizenden dammen zonder functie. Deze dammen, groot en klein, versperren de weg voor vissen en vogels, die van vrij stromende rivieren afhankelijk zijn. Door deze dammen weg te halen, laten we rivieren weer stromen en komt riviernatuur tot leven.

Rivieren zijn snelwegen voor vissen naar hun broedplaatsen in het verre achterland en cruciaal voor het migreren, broeden en voeden van vele soorten, zoals de steur, de zalm, de otter, de kraanvogel en de zwarte ooievaar. Prachtige dieren! Maar ook dieren die voor hun voortbestaan afhankelijk zijn van gezonde rivieren. Zij krijgen nu niet de ruimte die ze nodig hebben. Sinds 1970 is de biodiversiteit wereldwijd in rivieren met 81% afgenomen!

Het weghalen van dammen heeft enorme positieve gevolgen voor de gezondheid van rivieren en riviernatuur. Trekvissen zullen snel terugkeren en daarmee veel visetende vogels. Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.  

Wat is het voordeel van het weghalen van dammen?
Als de dam weg is kan de rivier weer vrij stromen, komt het natuurgebied tot leven en krijgen trekvissen de ruimte die ze nodig hebben. Ze kunnen voor het eerst de rivier weer op en af zwemmen op zoek naar eten en plekken om zich voort te planten. En dit heeft belangrijke positieve gevolgen voor visetende vogels, zoals de lepelaar en de zwarte ooievaar. Het ecosysteem van de rivier komt weer tot leven!

Ook voor de mens is het van belang dat de rivier weer vrij kan stromen. Het hernieuwde natuurgebied biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het gebied. Ook de landbouw en drinkwatervoorziening langs de rivier zullen profiteren van het schonere water.

Waarom dammen in het Verenigd Koninkrijk, Oekraine, Litouwen en niet een andere dam, bijvoorbeeld in Nederland?
Deze dammen hebben veel impact op de natuur. Hier starten we met de Dam Removal beweging. Vandaaruit willen we een grote Europese beweging opzetten om veel meer dammen in Europa te verwijderen. Dat kunnen ook dammen in Nederland zijn.

Zitten er voordelen aan dammen verwijderen voor ‘de mens’?
Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.

Ondertussen weten we dat gezonde rivieren veel meer voordelen bieden, namelijk het natuurlijk schoonmaken van water, het beschermen van mensen tegen overstroming en droogte, het voorzien in drinkwater en water voor landbouw.

Zitten er gevaren aan het weghalen van de dam? 
WWF heeft ervoor gezorgd dat alle benodigde vergunningen geregeld zijn. Er wordt met ervaren partijen samengewerkt om de dam af te breken. 

Wat is de rol van het Wereld Natuur Fonds? Waarom gebeurt dit initiatief vanuit Nederland en niet vanuit de landen zelf?
Het Wereld Natuur Fonds is de Dam Removal beweging gestart samen met World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Wij hechten grote waarde aan de Europese natuur en alles wat zij te bieden heeft; bijzondere flora en fauna, prachtige gebieden en een gezonde, fijne leefomgeving voor mensen. We zijn ervan overtuigd dat door rivieren hun natuurlijke ruimte te geven er een grote biodiversiteit wordt ontsloten en beschermd waardoor er ook voor mensen een betere leefomgeving wordt gerealiseerd. Zo zorgen vrij stromende rivieren voor de vrije beweging van water, dieren en mensen.

Om een grote Europese beweging te starten, moeten we eerst laten zien dat het kan. Oude dammen zonder functie kunnen zonder problemen worden weggehaald, waardoor de natuur in volle vaart terugkeert. Door dit (financiële) duwtje in de rug van de eerste dammen zetten we overheden, organisaties en mensen aan tot actie en inspiratie voor het verwijderen van dammen door heel Europa.

Wat is de Dam Removal beweging?
Dam Removal Europe is een initiatief gestart door het Wereld Natuur Fonds, World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Dam Removal Europe deelt kennis op het gebied van dam removal en plaatst dit onderwerp op de agenda. Dam Removal Europe is daarmee een stimulerende netwerkorganisatie en een kennisplatform. Dam removal Europe gaat op Europees, landelijk, regionaal en lokaal niveau samenwerkingen aan en zet aan tot actie door overheden, organisaties en mensen te inspireren om dammen in rivieren te verwijderen. Meer informatie: https://www.damremoval.eu/

Hoe kan ik meedoen met de Dam Removal beweging?
Door financieel bij te dragen aan het verwijderen van deze eerste dammen maken we een mooie eerste stap naar een Europese beweging. Maar Dam Removal Europe is ook een platform waar mensen terecht kunnen die zich afvragen: “Ik wil deze dam graag weg hebben, kunnen jullie helpen?” Meer informatie: https://www.damremoval.eu/