Donaudelta-dammen verwijderen, Oekraïne

van totaal € 14.000 (19%)

We gaan aan de slag met tien dammen in de Oekraïne. Ze liggen in de riviertjes Kagach en Kagilnyk, die onderdeel zijn van een wetland in de Donaudelta. In totaal is er 28.000 euro nodig om deze Donaudelta-dammen te verwijderen. Als we de helft hiervan (14.000 euro) via crowdfunding bij elkaar halen, financiert Rewilding Europe samen met lokale partijen de andere helft.

De Dam Removal Europe beweging werkt aan het herstellen van onze Europese rivieren door dammen te verwijderen en daardoor belangrijke stappen te zetten richting ecologisch gezonde, economisch winstgevende en sociaal waardevolle rivieren.

Natuurlijke rivieren bieden betere kansen voor visserijen, overstromingsbescherming, drinkwater, recreatie en natuur. We richten ons voornamelijk op de verwijdering van oude, verouderde dammen om onze Europese rivieren weer te ‘bevrijden’. De Dam Removal beweging is opgericht door het Wereld Natuur Fonds samen met World Fish Migration Foundation, Rewilding Europe, the European Rivers Network en the Rivers Trust.

Help je mee het tij te keren? Dan kunnen Europese rivieren weer vrijuit stromen en krijgt de prachtige natuur de ruimte die ze nodig heeft. Al voor 20 euro kun je meehelpen! 

Waar liggen die dammen? Check de kaart!

Wereld Natuur Fonds

info@wwf.nl

0306937333

De Donaudelta-dammen (0,5 tot 1,5 meter hoog) zijn eind vorige eeuw gebouwd om het gebied voor landbouw te kunnen gebruiken. Op één van de dammen ligt ook een weg. Inmiddels zijn alle boeren er vertrokken en is het natuurgebied geworden. Samen met jou willen we deze dammen weghalen zodat de rivier weer vrij kan stromen.

Als we de Donaudelta-dammen weghalen komt er over zo’n 20 kilometer ruimte voor de rivier en alles wat daar in en omheen leeft. Wilde karpers, allerlei kikkersoorten en otters kunnen er zwemmen en broeden. Het leefgebied van broedende vogels zoals de witte reiger, ibis en fuut wordt sterk verbeterd en het ondiepe water is belangrijk voor trekvogels zoals eenden, ganzen en steltlopers.

Ook de lokale bevolking heeft er baat bij, vanwege de watervoorziening van weilanden en omdat ze straks weer kunnen vissen. Alles over de Donaudelta: https://rewildingeurope.com/areas/danube-delta/

Hoe besteden we het geld?

Bart Geenen, zoetwaterexpert bij WWF

Sinds Bart afstudeerde in Wageningen op het vakgebied waterbeheer heeft hij zich bezig gehouden met beter beheer van rivieren. In 1998 vertrok Bart naar Vietnam voor onderzoek van de Mekong rivier. De laatste 10 jaar werkte Bart voor WWF vooral in Afrika en Latijns America aan de bescherming van prachtige natuurlijke rivieren zoals de Zambezi en de Amazone. In die landen zijn rivieren de levensaders voor mens en dier. In Europa zijn we dat een beetje vergeten, maar we kunnen hier rivieren herstellen en daarmee natuur weer de ruimte geven. Daarom probeert Bart met andere rivier-experts in Europa het verwijderen van dammen in Europa op de kaart te zetten sinds 2015.

Mykhailo (Misha) Nesterenko, teamleider Oekraïne bij Rewilding Europe

Misha werkt voor Rewilding Europe en is een zeer ervaren natuurbeschermer. Hij heeft ruim 15 jaar bij WWF als consultant gewerkt om zich in te zetten voor natuurherstel. Als kind speelde hij vaak in de natuur en was hij als het even kon bij een rivier te vinden.

Misha: “Rivieren en delta’s zijn zeer belangrijk voor de natuur in de Oekraïne. In de Donaudelta is nog een ongelofelijke rijkdom aan natuur aanwezig, maar die moet wel beschermd en hersteld worden. Het verwijderen van ongebruikte dammen is een zeer effectieve maatregel om meer ruimte aan de natuur te geven én om de regionale economie rond ecotoerisme te versterken.”

Waarom moeten dammen verwijderd worden?
Door heel Europa liggen duizenden dammen zonder functie. Deze dammen, groot en klein, versperren de weg voor vissen en vogels, die van vrij stromende rivieren afhankelijk zijn. Door deze dammen weg te halen, laten we rivieren weer stromen en komt riviernatuur tot leven.

Rivieren zijn snelwegen voor vissen naar hun broedplaatsen in het verre achterland en cruciaal voor het migreren, broeden en voeden van vele soorten, zoals de steur, de zalm, de otter, de kraanvogel en de zwarte ooievaar. Prachtige dieren! Maar ook dieren die voor hun voortbestaan afhankelijk zijn van gezonde rivieren. Zij krijgen nu niet de ruimte die ze nodig hebben. Sinds 1970 is de biodiversiteit wereldwijd in rivieren met 81% afgenomen!

Het weghalen van dammen heeft enorme positieve gevolgen voor de gezondheid van rivieren en riviernatuur. Trekvissen zullen snel terugkeren en daarmee veel visetende vogels. Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.  

Wat is het voordeel van het weghalen van dammen?
Als de dam weg is kan de rivier weer vrij stromen, komt het natuurgebied tot leven en krijgen trekvissen de ruimte die ze nodig hebben. Ze kunnen voor het eerst de rivier weer op en af zwemmen op zoek naar eten en plekken om zich voort te planten. En dit heeft belangrijke positieve gevolgen voor visetende vogels, zoals de lepelaar en de zwarte ooievaar. Het ecosysteem van de rivier komt weer tot leven!

Ook voor de mens is het van belang dat de rivier weer vrij kan stromen. Het hernieuwde natuurgebied biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het gebied. Ook de landbouw en drinkwatervoorziening langs de rivier zullen profiteren van het schonere water.

Waarom dammen in het Verenigd Koninkrijk en Oekraine en niet een andere dam, bijvoorbeeld in Nederland?
Deze dammen hebben veel impact op de natuur. Hier starten we met de Dam Removal beweging. Vandaaruit willen we een grote Europese beweging opzetten om veel meer dammen in Europa te verwijderen. Dat kunnen ook dammen in Nederland zijn.

Zitten er voordelen aan dammen verwijderen voor ‘de mens’?
Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.

Ondertussen weten we dat gezonde rivieren veel meer voordelen bieden, namelijk het natuurlijk schoonmaken van water, het beschermen van mensen tegen overstroming en droogte, het voorzien in drinkwater en water voor landbouw.

Zitten er gevaren aan het weghalen van de dam? 
WWF heeft ervoor gezorgd dat alle benodigde vergunningen geregeld zijn. Er wordt met ervaren partijen samengewerkt om de dam af te breken. 

Wat is de rol van het Wereld Natuur Fonds? Waarom gebeurt dit initiatief vanuit Nederland en niet vanuit de landen zelf?
Het Wereld Natuur Fonds is de Dam Removal beweging gestart samen met World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Wij hechten grote waarde aan de Europese natuur en alles wat zij te bieden heeft; bijzondere flora en fauna, prachtige gebieden en een gezonde, fijne leefomgeving voor mensen. We zijn ervan overtuigd dat door rivieren hun natuurlijke ruimte te geven er een grote biodiversiteit wordt ontsloten en beschermd waardoor er ook voor mensen een betere leefomgeving wordt gerealiseerd. Zo zorgen vrij stromende rivieren voor de vrije beweging van water, dieren en mensen.

Om een grote Europese beweging te starten, moeten we eerst laten zien dat het kan. Oude dammen zonder functie kunnen zonder problemen worden weggehaald, waardoor de natuur in volle vaart terugkeert. Door dit (financiële) duwtje in de rug van de eerste dammen zetten we overheden, organisaties en mensen aan tot actie en inspiratie voor het verwijderen van dammen door heel Europa.

Wat is de Dam Removal beweging?
Dam Removal Europe is een initiatief gestart door het Wereld Natuur Fonds, World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Dam Removal Europe deelt kennis op het gebied van dam removal en plaatst dit onderwerp op de agenda. Dam Removal Europe is daarmee een stimulerende netwerkorganisatie en een kennisplatform. Dam removal Europe gaat op Europees, landelijk, regionaal en lokaal niveau samenwerkingen aan en zet aan tot actie door overheden, organisaties en mensen te inspireren om dammen in rivieren te verwijderen. Meer informatie: https://www.damremoval.eu/

Hoe kan ik meedoen met de Dam Removal beweging?
Door financieel bij te dragen aan het verwijderen van deze eerste dammen maken we een mooie eerste stap naar een Europese beweging. Maar Dam Removal Europe is ook een platform waar mensen terecht kunnen die zich afvragen: “Ik wil deze dam graag weg hebben, kunnen jullie helpen?” Meer informatie: https://www.damremoval.eu/