Brazuole dam in Litouwen

van totaal € 20.000 (14%)

Help mee met het verwijderen van de eerste dam ooit in Litouwen! De Brazuole-dam is vernoemd naar de rivier de Brazuole, die vanwege de unieke natuur is opgenomen in het Natura 2000-netwerk. De Brazuole-rivier is een zijrivier van de Neris en ligt in het gelijknamige regionale park. Beide rivieren zijn beroemd om de iconische en voor de economie belangrijke trekvissoorten, de Baltische zalm (Salmo salar) en de zeeforel (Salmo trutta).

De Brazuole-dam is niet meer in gebruik en al tientallen jaren in verval. De verwijdering geeft deze trekvissen weer toegang tot bijna 25 kilometer aan paaigronden en verbetert de stroomopwaartse waterkwaliteit aanzienlijk, waardoor de omgeving aantrekkelijker wordt voor liefhebbers van vliegvissen. 

Dam Removal Europe
Natuurlijke rivieren bieden betere mogelijkheden voor visserij, drinkwater, recreatie, natuur en bescherming tegen overstromingen. De Dam Removal Europa-beweging is in het leven geroepen om onze Europese rivieren te herstellen door dammen te verwijderen en daarmee belangrijke stappen te zetten naar ecologisch gezonde, economisch rendabele en maatschappelijk waardevolle rivieren. De focus ligt vooral op het verwijderen van verouderde, onbruikbare dammen om onze Europese rivieren weer te 'bevrijden'. Dam Removal Europe is samen met de World Fish Migration Foundation, Rewilding Europe, het European Rivers Network en de Rivers Trust opgericht door WWF.

In samenwerking met het Lithuanian Fund for Nature zetten we ons in om deze eerste dam in Litouwen te verwijderen. Het project wordt volledig gefinancierd door de crowdfunding-campagne van WWF. Help ons het tij te keren! Door het verwijderen van de dam kunnen Europese rivieren weer vrij stromen en geven we de natuur de ruimte die ze nodig heeft. Met slechts 20 euro kunt u ons helpen!

 

Wereld Natuur Fonds

info@wwf.nl

0306937333

Karolina Gurjazkaite, projectmanager van het Lithuanian Fund for Nature

Karolina is een expert op het gebied van milieubescherming en zet zich in voor het beschermen en herstellen van de natuurlijke omgeving van Litouwen. Karolina: "Het herstellen en opnieuw laten verwilderen van de ecosystemen in rivieren boeit me enorm. Mijn voornaamste ambitie is om een ngo op te richten die dammen verwijderd en rivieren weer met elkaar verbindt in Litouwen. Ik wil wetenschappers, overheid en andere ngo's samenbrengen om dit doel te bereiken. Karolina's website: https://www.gilu.lt/

 

Bart Geenen, zoetwaterexpert bij WWF

Sinds Bart afstudeerde in Wageningen op het vakgebied waterbeheer heeft hij zich bezig gehouden met beter beheer van rivieren. In 1998 vertrok Bart naar Vietnam voor onderzoek van de Mekong rivier. De laatste 10 jaar werkte Bart voor WWF vooral in Afrika en Latijns America aan de bescherming van prachtige natuurlijke rivieren zoals de Zambezi en de Amazone. In die landen zijn rivieren de levensaders voor mens en dier. In Europa zijn we dat een beetje vergeten, maar we kunnen hier rivieren herstellen en daarmee natuur weer de ruimte geven. Daarom probeert Bart met andere rivier-experts in Europa het verwijderen van dammen in Europa op de kaart te zetten sinds 2015.

Waarom moeten dammen verwijderd worden?
Door heel Europa liggen duizenden dammen zonder functie. Deze dammen, groot en klein, versperren de weg voor vissen en vogels, die van vrij stromende rivieren afhankelijk zijn. Door deze dammen weg te halen, laten we rivieren weer stromen en komt riviernatuur tot leven.

Rivieren zijn snelwegen voor vissen naar hun broedplaatsen in het verre achterland en cruciaal voor het migreren, broeden en voeden van vele soorten, zoals de steur, de zalm, de otter, de kraanvogel en de zwarte ooievaar. Prachtige dieren! Maar ook dieren die voor hun voortbestaan afhankelijk zijn van gezonde rivieren. Zij krijgen nu niet de ruimte die ze nodig hebben. Sinds 1970 is de biodiversiteit wereldwijd in rivieren met 81% afgenomen!

Het weghalen van dammen heeft enorme positieve gevolgen voor de gezondheid van rivieren en riviernatuur. Trekvissen zullen snel terugkeren en daarmee veel visetende vogels. Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.  

Wat is het voordeel van het weghalen van dammen?
Als de dam weg is kan de rivier weer vrij stromen, komt het natuurgebied tot leven en krijgen trekvissen de ruimte die ze nodig hebben. Ze kunnen voor het eerst de rivier weer op en af zwemmen op zoek naar eten en plekken om zich voort te planten. En dit heeft belangrijke positieve gevolgen voor visetende vogels, zoals de lepelaar en de zwarte ooievaar. Het ecosysteem van de rivier komt weer tot leven!

Ook voor de mens is het van belang dat de rivier weer vrij kan stromen. Het hernieuwde natuurgebied biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het gebied. Ook de landbouw en drinkwatervoorziening langs de rivier zullen profiteren van het schonere water.

Waarom dammen in het Verenigd Koninkrijk, Oekraine, Litouwen en niet een andere dam, bijvoorbeeld in Nederland?
Deze dammen hebben veel impact op de natuur. Hier starten we met de Dam Removal beweging. Vandaaruit willen we een grote Europese beweging opzetten om veel meer dammen in Europa te verwijderen. Dat kunnen ook dammen in Nederland zijn.

Zitten er voordelen aan dammen verwijderen voor ‘de mens’?
Ook voor de mens is het van belang, dat rivieren weer vrij kunnen stromen. Hernieuwde riviernatuur biedt volop kansen voor recreatie: zwemmen, wandelen en spelen. Dit is goed voor de lokale toeristische industrie en geeft een belangrijke economische impuls aan het omringende gebied.

Ondertussen weten we dat gezonde rivieren veel meer voordelen bieden, namelijk het natuurlijk schoonmaken van water, het beschermen van mensen tegen overstroming en droogte, het voorzien in drinkwater en water voor landbouw.

Zitten er gevaren aan het weghalen van de dam? 
WWF heeft ervoor gezorgd dat alle benodigde vergunningen geregeld zijn. Er wordt met ervaren partijen samengewerkt om de dam af te breken. 

Wat is de rol van het Wereld Natuur Fonds? Waarom gebeurt dit initiatief vanuit Nederland en niet vanuit de landen zelf?
Het Wereld Natuur Fonds is de Dam Removal beweging gestart samen met World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Wij hechten grote waarde aan de Europese natuur en alles wat zij te bieden heeft; bijzondere flora en fauna, prachtige gebieden en een gezonde, fijne leefomgeving voor mensen. We zijn ervan overtuigd dat door rivieren hun natuurlijke ruimte te geven er een grote biodiversiteit wordt ontsloten en beschermd waardoor er ook voor mensen een betere leefomgeving wordt gerealiseerd. Zo zorgen vrij stromende rivieren voor de vrije beweging van water, dieren en mensen.

Om een grote Europese beweging te starten, moeten we eerst laten zien dat het kan. Oude dammen zonder functie kunnen zonder problemen worden weggehaald, waardoor de natuur in volle vaart terugkeert. Door dit (financiële) duwtje in de rug van de eerste dammen zetten we overheden, organisaties en mensen aan tot actie en inspiratie voor het verwijderen van dammen door heel Europa.

Wat is de Dam Removal beweging?
Dam Removal Europe is een initiatief gestart door het Wereld Natuur Fonds, World Fish Migration Foundation, the European Rivers Network, the Rivers Trust and Rewilding Europe. Dam Removal Europe deelt kennis op het gebied van dam removal en plaatst dit onderwerp op de agenda. Dam Removal Europe is daarmee een stimulerende netwerkorganisatie en een kennisplatform. Dam removal Europe gaat op Europees, landelijk, regionaal en lokaal niveau samenwerkingen aan en zet aan tot actie door overheden, organisaties en mensen te inspireren om dammen in rivieren te verwijderen. Meer informatie: https://www.damremoval.eu/

Hoe kan ik meedoen met de Dam Removal beweging?
Door financieel bij te dragen aan het verwijderen van deze eerste dammen maken we een mooie eerste stap naar een Europese beweging. Maar Dam Removal Europe is ook een platform waar mensen terecht kunnen die zich afvragen: “Ik wil deze dam graag weg hebben, kunnen jullie helpen?” Meer informatie: https://www.damremoval.eu/